De EU verlengt de sancties tegen Rusland in een poging om het door de VS geleide vredesakkoord vorm te geven.

De Raad van de Europese Unie (EU) heeft maandag de verregaande economische sancties tegen Rusland met nog eens zes maanden verlengd, terwijl Europa tegelijkertijd direct contact met Moskou zoekt te midden van door de VS geleide gesprekken met Oekraïne en Rusland.

De sancties tegen Rusland, die voor het eerst in 2014 werden ingesteld, werden na februari 2022 aanzienlijk uitgebreid. Volgens de Raad omvatten de maatregelen onder meer handel, financiën, energie, technologie en goederen voor tweeërlei gebruik, evenals industrie, transport en luxegoederen.

Naast de economische sancties, die nu zijn verlengd tot 31 juli 2026, heeft de EU onlangs ook aanvullende strafmaatregelen genomen. Alleen al vorige week keurde het blok sancties goed tegen personen en entiteiten die ervan worden beschuldigd de zogenaamde 'schaduwvloot' van olietankers van Rusland te steunen, evenals afzonderlijke sancties tegen vermeende Russische hybride operaties. Ook werden er verboden opgelegd aan nog eens 41 Russische schepen die naar verluidt banden hebben met de schaduwvloot.

Ondertussen heeft de EU haar steun aan Oekraïne herbevestigd. Tijdens een top vorige week heeft de Europese Raad een leningpakket van 90 miljard euro (ongeveer 105,4 miljard dollar) goedgekeurd om de militaire en economische behoeften van Oekraïne de komende twee jaar te ondersteunen.

Voorzitter van de Europese Raad Antonio Costa zei dat de EU ervoor moet zorgen dat "Oekraïne in de beste positie verkeert om over een vredesakkoord te onderhandelen."

Deze stappen onderstrepen de nadruk die Europa legt op druk, maar tonen tegelijkertijd de angst om buitenspel te worden gezet bij de onderhandelingen over een einde aan het conflict.

Een door de VS opgesteld vredesplan voor Rusland en Oekraïne, dat vorige maand naar de media uitlekte, heeft in Europa en Oekraïne tot bezorgdheid geleid. Critici stellen dat het plan sterk in het voordeel van Rusland is en vrezen dat de regering van president Donald Trump Oekraïne onder druk zou kunnen zetten om grote concessies te doen.

Sindsdien hebben Europese en Oekraïense onderhandelaars gesprekken gevoerd met de gezanten van Trump om te proberen hun eigen bepalingen in het ontwerp op te nemen, hoewel de precieze inhoud van de huidige versie nog niet openbaar is gemaakt.

Zondag werden drie dagen van gesprekken over de Oekraïne-crisis afgesloten, met afzonderlijke ontmoetingen tussen vertegenwoordigers van de Verenigde Staten, Rusland, Oekraïne en Europa in Florida en Miami. De speciale gezant van de Amerikaanse president, Steve Witkoff, omschreef de bijeenkomsten als "productief en constructief".

Rusland gaf echter een kritischer oordeel. Vice-minister van Buitenlandse Zaken Sergej Ryabkov zei dat Oekraïne en zijn Europese partners de vooruitgang belemmerden. "Het is een feit: elke keer dat onze dialoog met de VS een positieve wending begint te nemen, nemen Kiev en zijn Europese adviseurs buitengewone noodmaatregelen om die te dwarsbomen, te verdraaien en deze inspanningen te laten mislukken", aldus Ryabkov, geciteerd door het Russische persbureau TASS.

Desondanks zoekt Europa, of in ieder geval sommige Europese landen, een directer kanaal naar Rusland in plaats van de onderhandelingen volledig aan de VS over te laten.

Na afloop van de EU-top in Brussel zei de Franse president Emmanuel Macron dat het blok bereid moet zijn tot dialoog met Rusland als de huidige inspanningen niet leiden tot duurzame vrede in Oekraïne. Macron verklaarde dat hij klaar was om opnieuw met de Russische president Vladimir Poetin te spreken. Hij had in juli al een telefoongesprek met Poetin.

Volgens het Russische persbureau RIA Novosti heeft Kremlin-woordvoerder Dmitry Peskov gezegd dat Poetin bereid is tot dialoog met Macron.

Het Franse presidentschap verwelkomde de reactie van het Kremlin en zei: "We zullen de komende dagen beslissen wat de beste manier is om verder te gaan." Het voegde eraan toe dat elk overleg met Rusland "in volledige transparantie" zou plaatsvinden met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en Europese bondgenoten.